|
Gümrük Faturası
İhracatçı firma tarafından tanzim edilerek 5
nüshası gümrüğe verilir.
Gümrük Beyannamesi
İhracatçı firma veya vekil tayin edilen gümrük
müşaviri tarafından hazırlanır. Bağlı olunan
ihracatçı birliklerinden onay alır ve nüshaları
ilgililere dağıtılır. Gümrük beyannamesinin
tescil edilmesi; sadece tarih ve no. alınması,
açılması, malın gümrük sahasında olup yüklemeye
başlanması, kapanması ise yüklemenin bitişinin
ilgili gümrük memurları tarafından onaylanması
anlamına gelir.
Ordino (deniz)/Manifesto
(diğer)
Nakliyeci tarafından satıcının verdiği yükleme
talimatına göre hazırlanan ve yukarıda
belirtilen diğer evraklarla birlikte işlem
gören, nakliyecinin malı teslim alacağını
gösterir belgedir.
Phytosanitary Certificate
(Zirai Karantina Belgesi)
Bitkisel kökenli mallarda, zirai karantina
müdürlüğü tarafından satıcının dilekçesine
istinaden verilir. Hem ihracat hem de ithalat
gümrüğünde kullanılan önemli bir belgedir.
Borsa Beyannamesi
Borsaya tabi ürünlerde kullanılır. Bazı
ürünlerin borsada alım satımı zorunlu olduğundan
ayrıca alım-satım beyannamesi de üretici
tarafından hazırlanarak üretici faturası ile
birlikte ihracatçı firma ve borsadan
onaylatılır.
Veterinary Certificate
(Veteriner Raporu)
Hayvansal kökenli mallarda, Tarım ve Köy
İşleri Bakanlığı, İl Kontrol Müdürlüğü’ne
hitaben dilekçe yazılır ve numune ibraz edilir.
Belge hem ihracat hem de ithalat gümrüğünde
kullanılır
ATR-1/EUR 1 (Movement
Certificate - Dolaşım Belgesi)
ATR-1 EEC ülkeleri için, EUR 1 ise EFTA
ülkeleri için gümrük indirimi sağlayan serbest
dolaşım belgesidir. İhracatçı tarafından tanzim
edilir. Ticaret odası ve gümrük tarafından
onaylanır. Ürünlerde gümrük indirimi sağlar. Her
iki gümrükte de kullanılır.
Kontrol Belgesi
DTS’ye(Dış Ticarette Standardizasyon) tabi
ürünlerin ihracatında kullanılır. İhracatçı
firma İhracat Kontrol Müdürlüğü’ne dilekçe ile
başvurarak parti no.'su talep eder. Alınan parti
no.su tüm ambalajlara eklenir. Daha sonra,
kontrol dairesinin tayin ettiği ekspertiz
tarafından kontrol ve analizi yapılmasının
ardından malın DTS’ye uygunluğunu gösterir belge
ihracatçıya gümrüğe ibraz edilmek üzere verilir.
Fatura (Invoice)
İngilizce olarak ihraç bedelini ödeyen firma
adına tanzim edilir .
Konşimento (Bills of
Lading)
Satıcının verdiği talimata istinaden
nakliyeci firma tarafından tanzim edilen malın
yüklendiğini gösterir önemli bir belgedir. Alıcı
adına tanzim edildiği takdirde, alıcı firma mal
bedelini ödemeksizin malı gümrükten çekebilir,
muhabir banka adına tanzim edildiğinde ise alıcı
ancak bedelini bankasına ödediği takdirde B/L’e
sahip olur ve malını gümrükten çekebilir.
Poliçe (Draft)
Özellikle akreditifli işlemlerde kullanılır,
ödeme vesaik ibrazında ise “sight draft”, vadeli
ise “time draft” tanzim edilir.
Sigorta Poliçesi (Insurance
Policy)
CIF/CIP teslim şekillerinde kullanılır.
Certificate of Origin
(Menşe Şehadetnamesi)
Malın menşeini gösterir belgedir. İhracatçı
tarafından tanzim edilerek, ticaret odasına
onaylatılır.
Packing List (Çeki
Listesi)
Malın ambalaj ve ağırlık detaylarını
gösterir belgedir.
Form-A
ABD, Kanada, Avustralya, Japonya, Rusya ve
BDT ülkelerinde gümrük indirimi sağlayan
belgedir. İhracatçı tarafından tanzim edilir,
ticaret odası ve Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı tarafından onaylanır. ATR-1/EUR-1‘den
farkı ihraç gümrüğünce onaylanmamasıdır.
Sevk
Belgesi: Konşimento (Bill of Lading)
Tren, uçak veya gemi ile
yapılan taşımacılıkta kullanılan ve malın
taşımak üzere teslim alındığını ve varış
noktasında konşimento sahibine teslim
edileceğini gösteren kıymetli evrak niteliğinde
bir belgedir.
Konşimento'da bulunması
gereken zorunlu unsurlar şunlardır:
1) Düzenleyen kimsenin imzası
(Taşıyan veya onun yetkili kıldığı kişi)
2) Taşıyanın adı ve soyadı
veya ticaret ünvanı
3) Taşınan malın cinsi,
ölçüsü (sayı, uzunluk vs.) markası, ve diğer
özelliklerine ait bilgiler
4) Tanzim tarihi ve yeri
5) Kaç nüsha olarak
düzenlendiği
Zorunlu olmasa da
konşimento'da bulunması önemli olabilecek
unsurlar ise şunlardır;
6) Kaptanın adı
7) Yükletenin adı
8) Gönderilenin adı
9) Geminin adı ve uyruğu
10) Yükleme limanı
11) Boşaltma limanı
12) Navlun
13) Diğer kayıtlar
Konşimento genelde deniz
taşımacılığında kullanılmaktadır. Hava
taşımacılığında ise aynı anlamda ve benzer
bilgileri içeren konşimentolar kullanılmaktadır.
Kara taşımacılığında ise "Yük Senedi"
kullanılmaktadır.
Sigorta
Belgesi
CIF veya CI teslim şekline
göre yapılan ihracatta sözkonusu olmaktadır.
İthalatçının verdiği bilgiler ve talimat
doğrultusunda ve ithalatçı hesabına ihracatçı
tarafından yaptırılmaktadır.
Dış ticarette, söz konusu
olan ticari mal rizikolara karşı sigorta
ettirilmiş olmaktadır.
Ticari
Faturalar
Fatura, satılan bir malın
niteliği, ölçüsü ile birim satış fiyatını ve
toplam bedeli gösteren bir belge olmaktadır.
Satıcı tarafından düzenlenmekte ve alıcıya
verilmektedir.
- Proforma Fatura
Anlaşma safhasında ihracatçı
tarafından malın birim fiyatının, özelliklerinin
ve satış şartlarının yer aldığı, bilgi verme
amacını güden bir teklifname niteliğindeki
fatura olmaktadır.
- Orjinal Fatura
* Satış işleminin
gerçekleşmesinden sonra düzenlenen bir
faturadır.
* Orjinal fatura satış
sözleşmesini belgeleyen veya satış sözleşmesinin
var olduğuna dair kesin karine oluşturan bir
belge olmaktadır.
* İthalat veya ihracatta,
gümrük işlemlerinin yapılması ve vergilerin
hesaplanması için orjinal fatura gerekmektedir.
* Orjinal fatura ihracatçı
tarafından banka aracılığı ile ithalatçıya
gönderilmektedir.
- Navlun Faturası
CF veya CIF satışta, navlun
satıcı tarafından ödenmektedir. Mal ile ilgili
satış faturasında, navlun tutarı mal bedeline
dahil olarak veya ayrı olarak
gösterilebilmektedir. Bu faturaya Navlun
Faturası denmektedir.
Akreditif, mal bedeli ile
birlikte navlun bedelini de içeriyorsa,
konişmento ve diğer sevk belgesi üzerinde
"Navlunu ödenmiştir" kaydının bulunması
gerekmektedir.
Diğer
Belgeler
Yukarıda belirtilen
belgelerden başka ülke mevzuatına, malın
özelliğine ve satış sözleşmesine göre başka
belgeler de zorunlu olabilmektedir. Bunlar;
- Menşe Şehadetnamesi
İhracatçının bağlı bulunduğu
Ticaret Odası tarafından tasdik edilen ve ihraç
konusu malın menşeini, yani imal edildiği veya
üretildiği ülkeyi gösteren belgedir. (Bu belge
Harçlar Kanunu'na ekli 8 sayılı tarifeye göre
harca tabidir.)
Genelleştirilmiş Preferanslar
Sisteminin sağladığı tavizli gümrük oranlarından
yararlanılması için preferans tanıyan ülkelere
yapılacak ihracatta özel bir menşe şehadetnamesi
(Form-A) düzenlenmesi gerekmektedir.
- Çeki Listesi
Çeki Listesi, hangi taşıta ne
kadar mal yüklendiğini, her birim, paket, çuval,
vs. ağırlığı içermektedir. Gümrük idarelince ve
hasar halinde sigorta şirketlerince
istenebilmektedir.
- ATR Dolaşım
Belgeleri
Avrupa Topluluğu ülkelerine
yapılan ihracatta düzenlenen belgelerdir.
İhracatçı ülkenin gümrük idaresi tarafından
düzenlenmektedir ve ithalatçıya gümrük
indiriminden yararlanma hakkını vermektedir.
A.TR Dolaşım Belgesi,
Türkiye'den Topluluğa veya Topluluktan
Türkiye'ye doğrudan nakledilen eşya için
düzenlenir.
Bu belgeler ihracatçının
bağlı bulunduğu Ticaret Odası tarafından tasdik
edilmektedir.
-EUR.1. Dolaşım
Sertifikası
Türkiye ile EFTA Ülkeleri
arasında mevcut olan Serbest Ticaret Anlaşması
gereği,
EUR.1. Belgeleri, EFTA Üyesi
Ülkelere (İsviçre, Norveç, İzlanda ve
Liechtenstein) yapılan ihracatta aranan
belgedir.
Bu belge, TOBB- Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği'ne bağlı ihracatçının
üyesi olduğu Oda'larca tasdiklenmektedir.
Bu belgenin temininde başvuru
ve onay mercii ihracatçının bğlı bulunduğu
Oda'dır. Önce EUR.1. formu temin edilerek
doldurulur ve buna dilekçe, gerçek fatura
(Maliye Bakanlığı'ndan onaylı kontrol makbuzu
veya noter tasdikli ticari fatura) ve talepname
eklenerek Oda'ya müracaat edilir.
- Sağlık Sertifikası
İhraç konusu malın sağlık
koşullarına uygun olup olmadığını gösteren belge
niteliğindedir. Tarım, Orman ve Köyişleri
Bakanlığı yada Üniversitelerin ilgili
bölümlerinden alınmaktadır.
- Analiz Raporu
Tahlili gerektiren, özellikle
gıda ve kimyasal maddelerde gerekli
olabilmektedir. Genelde üniversitelerin ilgili
bölümlerince hazırlanmaktadır.
- Koli Müfredat
listesi
Koliye ait faturaya
sığmayacak kadar kapsamlı bilgiler bu listeye
dökülmektedir. Gümrüklerce ve hasar halinde
sigorta şirketlerince talep edilmektedir.
MESLEK
KURULUŞLARINCA TASDİK EDİLEN BELGELER
(İHRACATÇI BİRLİKLERİ,
TİCARET ve SANAYİ ODALARI, TİCARET ODALARI,
SANAYİ ODALARI, DENİZ TİCARET ODALARI)
A) A-TR I
B) A-TR3
C) MENŞE ŞEHADETNAMESİ
D) GSP'YE GÖRE MENŞE
ŞEHADETNAMESİ (Form A)
E) EUR.1 BELGESİ
Eğer kotaya tabi olan mallar
İhracatçı Birliklerinin çalışma kapsamındaki
mallar ise sözkonusu Birlikler, diğer durumda
ise Odalar yetkili onay mercii durumundadırlar.
ATR.1
DOLAŞIM BELGESİ VERİLEN ÜLKELER
ALMANYA
AVUSTURYA
BELÇİKA
DANİMARKA
FİNLANDİYA
FRANSA
HOLLANDA
İNGİLTERE
İRLANDA
İSPANYA
İSVEÇ
İTALYA
LÜKSEMBURG
MONAKO
PORTEKİZ
YUNANİSTAN
EUR.1
VERİLEN EFTA ÜLKELERİ
İSVİÇRE
İZLANDA
LIECHTENSTEIN
NORVEÇ
ÖZEL
MENŞE (FORMA) VERİLEN ÜLKELER
KANADA
ÇEK CUMHURİYETİ
AVUSTRALYA
YENİ ZELANDA
JAPONYA
RUSYA FEDERASYONU
BDT
İSRAİL'LE İLGİLİ BOYKOT TASDİKİ İSTEYEN ÜLKELER
BAE
DUBAI
IRAK
KATAR
KUVEYT
LİBYA
SUDAN
SUUDİ ARABİSTAN
YEMEN
DİĞER
- ROMANYA , GAT MENŞE
İSTİYOR. (ITO ONAYLI)
- PAKİSTAN VE HİNDİSTAN , EKO
MENŞE İSTİYOR. (ITO ONAYLI)
- MEKSİKA , FİRMANIN
HAZIRLADIĞI ÖZEL MENŞE İSTİYOR. (ITO ONAYLI) |