Gümrük tarifesi, dış ekonomi politikasının en eski ve en çok kullanılan araçlarından biridir. Tanımda gümrük, belli bir malın gümrük sınırını geçişinde ödenen vergi ve harçlardır. Tarife ise, uluslararası ticarete konu olan bütün mallara uygulanan vergileri belirleyen listelerdir. Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır.

Gümrük Tarifesi:

* Bakanlar Kurulunca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
* Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan diğer cetvelleri,
* Eşyaya uygulanacak; gümrük vergi oranlarını, tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili alınan ithalat vergilerini,
* Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı anlaşmalar gereği tercihli tarife uygulamalarını,
* Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamalarını,
* İthalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalarını,
* Yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını,
kapsar.
 

Kişilerin yazılı talebi üzerine, Müsteşarlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü) tarafından Bağlayıcı Menşe Bilgisi (BMB) verilir. BMB, gümrük idarelerini hak sahibine karşı yalnızca eşyanın menşeinin belirlenmesi konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bunun için bilgi alan kişinin beyan edilecek eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumu ile verilen bilgide tanımlanan eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumun her bakımdan uyumlu olduğunu kanıtlaması zorunludur. BMB verildiği tarihten itibaren üç yıl geçerlidir.

Eğer Eşyanızın Tarifesini bilemiyor iseniz Gümrük Müsteşarlığı tarafından bağlayıcı tarife bilgisi talep edebilirsiniz. Bağlayıcı tarife gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda, yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden itibaren altı yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.

Eşyanın gümrük kıymeti, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymettir. İthal eşyasının gümrük kıymeti deyimi; ithal eşyası üzerinden advalorem sisteme göre gümrük vergisinin hesaplanmasına esas teşkil edecek eşya kıymetini belirtir.

Kıymet tespit yöntemleri,

* Satış bedeli yöntemi
* Aynı eşyanın satış bedeli yöntemi,
* Benzer eşyanın satış bedeli yöntemi,
* İndirgeme yöntemi,
* Hesaplanmış kıymet yöntemi
* Son yöntem,
olmak üzere altı tanedir.
 

Bedelsiz ithalat; bedeli için döviz transferi yapılmadan yurt dışında elde edilen ve yurda getirilmesi mecburi olmayan dış kazanç ve tasarruflarla satın alınan bazı şahsi ve ticari mahiyette eşyanın yurda ithalidir. Bu ithalatta ödenmesi gereken bazı vergiler bulunmaktadır. Bu vergiler ithal anında gümrük idarelerince tahsil edilir.

Tanımlar
· Şahsi Eşya: Kişisel kullanıma özgü, kullanım alanı ve miktarı gözönüne alınarak ticari amaç için ithal edilmediğinin anlaşılması halinde ithaline izin verilen eşya,

· Motorlu Özel Araçlar: Esas olarak sürücüsünden başka en çok 7 oturma yeri olan ve insan taşıma amacına yönelik olarak üretilmiş otomobiller, steyşın arabalar ve yarış arabaları ile Karayolları Trafik Kanununda belirtilen diğer özel taşıt araçları,

· Motorsuz Özel Araçlar: En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücüyle pedal veya el ile tekerleği döndürmek suretiyle hareket eden ve yolcu taşımalarında kullanılmayan bisiklet,

· Kanuni İkametgah: Kişisel veya mesleki bağlar nedeniyle bir kişinin herbir takvim yılında en az 185 gün yaşadığı yer,

· İkametgahın Nakli: Kişinin şahsına ve işine ait bağlarını keserek Türkiye Gümrük Bölgesine yerleşmek amacıyla kesin olarak gelmesi,

Bedelsiz İthalat Hakkından Kimler Yararlanabilir?
a) Yurtta bir takvim yılında 6 aydan fazla kalmamış olmaları kaydıyla Türkiye gümrük bölgesi dışında en az 24 ay (Türkiye’de bir takvim yılında 45 güne kadar kalışlar yurt dışındaki ikamet süresinden sayılır) ikamet ettikten sonra kanuni ikametgahlarını kesin olarak Türkiye’ye nakledenler,

b) Kararname ile yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp da bu görevlerinden dönen kamu görevlileri (Bunlar için Türkiye gümrük bölgesi dışında en az 24 ay ikamet şartı aranmaz):İkametgahlarını naklettikleri son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri yurt dışında bulundukları ülkede adlarına kayıtlı ve adlarına kaydının yapıldığı yıl itibariyle (kayıt ve model yılı dahil) 3 yıldan eski olmayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edebilirler.

c) Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle ikametgahlarını Türkiye’ye nakledenler kişiler:Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle kanuni ikametgahını yabancı bir ülkeden Türkiye gümrük bölgesine kesin olarak nakleden kişilerin (evlilik suretiyle Türk vatandaşlığına geçenler hariç) ikametgahlarının naklinden önceki Türkiye’ye son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden beri yurt dışında bulundukları ülkede adlarına kayıtlı ve adlarına kaydının yapıldığı yıl itibariyle (kayıt ve model yılı dahil) 3 yıldan eski olmayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtalarının ithalinde gümrük vergileri aranmaz. Bunların Türkiye gümrük bölgesi dışında 24 ay ikamet etmeleri şart değildir.

d) Veraset yoluyla ithalat:Türkiye gümrük bölgesi dışında yerleşik kişilerin ölümü ile Türkiye’de ikamet eden veya Türkiye’ye kesin olarak dönen Türk uyruklu mirasçılarına intikal eden kullanılmış bir adet motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası ithalinde gümrük vergileri aranmaz.

Muafiyet, mücbir sebepler saklı kalmak kaydıyla, ölene aidiyetinin ve namlarına gelenlere intikalinin kanaat verici resmi belgelerle ispatı şartıyla, veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde getirilen motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası için tanınır.

Muafen araç ithaline ilişkin diğer bilgiler;

- Muafen ithal edilmiş olan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları, serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren 12 ay geçmedikçe, gümrük idaresine bildirilmeden belli bir para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilemez, teminat olarak gösterilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz.

- Muafen ithalinden itibaren geçmesi gereken 12 aylık sürenin bitiminden önce ödünç verilen, teminat olarak gösterilen, kiralanan, devredilen veya satılan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtalarına ait gümrük vergileri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 181 ila 194 üncü maddelerindeki esaslara göre tahsil olunur. Bu durumda yükümlüler hakkında ayrıca cezai takibat yapılır.

- İthal işlemi tamamlanan motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaları için gümrük idaresince düzenlenecek trafik şahadetnamesine “Bu aracın para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması, devri ve satışı yasaktır” şeklinde şerh konularak ilgili trafik idaresine gönderilir.

- Yapım türü ve malzemeleri itibariyle bedeli mukabili yahut bedelsiz olarak eşya veya sürücüsüyle birlikte 10 ya da daha fazla kişi taşıyacak şekilde imal edilmiş, römorklu veya römorksuz çekici de dahil olmak üzere, her çeşit motorlu kara yolu aracı ve esas olarak insan veya insan taşımaktan başka basit amaçlara yönelik olan her türlü vasıtanın yukarıdakiler kapsamında muafen ithali mümkün değildir.

- Motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtası ithali aile ünitesine tanınır. Verilen hak şahsın taşıması gereken şartlara bağlı olduğundan, otomobil ithal başvurusu hak sahibi tarafından bizzat yapılır ve eşlerden biri, diğeri adına kayıtlı aracı ithal edemez.

e) Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye gümrük bölgesine nakli :Türkiye gümrük bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin Türkiye gümrük bölgesine nakli dolayısıyla ithal edilen sermaye malı ve diğer malzeme gümrük vergilerinden muaftır.

Faaliyet deyimi, madencilik, tarım, serbest meslek faaliyeti ve benzeri faaliyetler de dahil olmak üzere üreticilerin, tüccarların veya hizmet sunan kişilerin her türlü ekonomik faaliyeti anlamına gelir.

- Teşebbüs, bağımsız ekonomik birim demektir. Bu birim, bir kurumun tümünü ya da bu tür bağımsız işleyen bir kurumun bir bölümünü kapsar.

- Sermaye malları ve diğer malzemeler deyimi, teşebbüsün faaliyetini devam ettirmesi için gerekli teknik malzemeler ile büro ve dükkan malzemeleri anlamına gelir. Tarımsal bir teşebbüsün söz konusu olması halinde, canlı hayvanlar söz konusu mal ve malzeme kapsamına dahil edilir.

muafiyet;
1) Mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye gümrük bölgesine nakletmek üzere yabancı ülkedeki faaliyetini sona erdirmeden önce en az 12 ay süre ile teşebbüsçe fiilen kullanılmakta olan,

2) Nakilden sonra da aynı amaçla kullanılacak olan,

3) Söz konusu teşebbüsün niteliği ile büyüklüğüne uygun bulunan,

Eşya ve malzeme ile sınırlıdır.

Muafiyet hakkı sadece, Türkiye gümrük bölgesinde de benzer bir faaliyeti yürütmek amacıyla, ayrıldıkları ülkedeki faaliyetlerini kesin olarak sona erdiren müteşebbislere tanınır. Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bulunan bir müteşebbisle herhangi bir bağlantı kurma amaçlarına yönelik teşebbüsler için muafiyet uygulanmaz. Muafiyet hakkı sadece ayrıldıkları ülkede en az 3 yıl süre ile aynı işte çalışan kişilere tanınır.

Aşağıda sayılan eşya muafiyet kapsamı dışındadır:

a) Üretim veya hizmet endüstrisi makinası olmayan, taşınabilir laboratuar veya dış yayın yapma birimleri gibi ulaşım araçları,

b) İnsanların tüketimine mahsus erzak veya hayvan yemleri,

c) Ham, yarı mamul veya mamul madde stokları ile akaryakıtlar,

d) Satıcıların mülkiyetinde bulunan küçük veya büyükbaş hayvanlar.

Bu madde hükümlerine göre motorlu nakil vasıtalarının ithali mümkün değildir.

Bedelsiz İthalatta Yetkili Gümrük İdareleri
Bedelsiz ithalatta yetkili gümrük idareleri; Ankara Bedelsiz ve Naklihane Gümrük Müdürlüğü, İstanbul Yeşilköy Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü, İzmir Gümrük Müdürlüğü ve Gebze Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü’dür.

Bedelsiz İthalat Hakkından Kimler Yararlanamaz?
a) Evlilik nedeniyle ikametgahlarını Türkiye’ye nakledenler

b) Çifte vatandaşlık statüsüne haiz vatandaşlar.

Çifte vatandaşlık statüsüne haiz vatandaşlarımıza bu hakkın verilmesi yurt dışındaki ikametlerini terk ederek yurda kesin dönüş yapmalarına bağlı bulunduğundan ve bu konumdaki kişiler için ikametgah nakli (kesin dönüş) söz konusu olmadığından yürürlükteki mevzuat açısından çifte vatandaş statüsünü haiz vatandaşlarımızın bedelsiz otomobil ithalatı hakkından yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

Müracaat Süreleri Ne Kadardır?
Yurt dışında 24 ay ikamet eden Türk vatandaşları (a’da belirtilenler); ikametlerini naklettikleri son giriş tarihinden; kamu görevlileri (b’de belirtilenler), görev sürelerinin bitiminden sonraki giriş tarihinden; Türk vatandaşlığına geçenler (c’de belirtilenler), vatandaşlık kararından sonra adlarına nüfus kağıdının düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde; Miras yoluyla ithalatta veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içerisinde ithal konusu malların teslim edildiği gümrük idaresine bizzat başvurması gerekmektedir. Veraset ilamı ve mülkiyet belgesi yanında mirasçılardan ayrıca, murise ait pasaport veya resmi mercilerce verilecek kimliği belirleyen belge, mirasçılara ait nüfus hüviyet cüzdanı örnekleri istenecektir. Yabancı mahkemelerce verilen veraset ilamlarına istinaden yapılacak ithal taleplerinde, müracaat süresinin başlangıç tarihi yabancı mahkeme kararlarının tenfiz tarihidir.

Bedelsiz İthalat İzni Kimlere, Kaç Yıl Süreyle Tanınır?
Motorlu veya motorsuz özel kara nakil vasıtaların bedelsiz ithalat izinleri koca ve reşit olmayan çocuklar bir aile ünitesine karı-koca ve 18 yaşından küçük çocuklardan oluşan bir aile ünitesine ikametgahın naklinde ve bu taşıtların fiili ithal tarihinden itibaren 5 yılda bir verilir.

Müracaatta Aranacak Belgeler Nelerdir?
Bedelsiz ithalat başvurularında ibraz edilecek belgeler;

· Müracaat formu (Gümrük idaresinden temin edilir.),

· Pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler (göçte pasaport ibrazı zorunlu değildir.),

· İrsaliye veya taşıt giriş formu,

· Teslim-Tesellüm Belgesi (işlemleri aynı gün tamamlananlar için bu belge aranmaz.),

· Vukuatlı nüfus kayıt örneği (aile ünitesi uygulanan hallerde),

· İkamet ettikleri ülkede; işverenden ilişiklerinin kesildiğine dair belge ile İş ve İşçi Bulma Kurumundan işsizlik parası veya yardımı almadıklarını, keza ilgili makamlardan mevcut ikamet kaydını sildirdiklerini belgelemeleri, ayrıca ihtiyarlık sigorta pirimi kesintilerini durdurduklarına dair belgeyi, eğer okuyorlarsa okulla ilişiklerinin kesildiğini gösterir belgeyi Konsolosluklarımıza ibraz etmeleri üzerine ikametgahın nakledildiğine dair Konsolosluklarımızca düzenlenecek belge (işyeri nakli dahil),

· Taşıt araçları için (motosikletler dahil) hak sahipleri adına kayıtlı mülkiyet ve trafik belgeleri,

· İthalat talebinde bulunmayan eşin 5 yıl geçmedikçe yeniden ithal izni verilmesi için müracaat etmeyeceğine dair tasdikli beyanname taahhütname,

· Veraset yoluyla yapılacak ithalatta veraset ilamı,

· Göç suretiyle yapılacak ithalatta vukuatlı nüfus kayıt örneğine ilave olarak Türk vatandaşlığına geçişi gösterir belgeler,

· Kamu görevlilerince yapılacak ithalatta görev belgesi.

Türkiye Gümrük Bölgesi Dışında Sürdürülen Ekonomik Bir Faaliyetin Türkiye Gümrükbölgesine Naklinin Şartları Ve Müracaatta Aranacak Belgeler Nelerdir?
Muafiyet, mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, teşebbüsün nakledildiği ülkedeki faaliyetlerini sona erdirdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde Türkiye gümrük bölgesine getirilen eşya ve malzeme için uygulanır.

Bunun için işyeri faaliyetleri durdurulmadan veya faaliyetlerin durdurulmasından sonra en fazla 3 ay içinde eşya ve makinaların Türkiye’ye sevk edilmesinden önce aşağıda belirtilen belgeler ile birlikte Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) müracaat edilmesi gerekir.

a- İşyeri açılış izin belgesi,

b- Mahalli esnaf, sanatkar, ticaret veya sanayi odasına kayıt belgesi,

c- İthali istenilen makina ve sair eşyanın faturaları ve varsa işyeri demirbaş kayıtlarına ilişkin belgeler,

d- İşletmenin son üç yıllık kazancı ve ödenen vergilere ilişkin belgeler,

e- İthali istenilen malların, marka, model, seri numarası ve kullanım amaçlarına ilişkin ayrıntılı olarak düzenlenmiş liste,

f- Yukarıda a, b, c ve d bentlerinde sayılan belgelerin tasdikli tercümeleri.

Ayrıca, Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gerekli görülen hallerde ilave belgeler isteyebilir.

Kesin dönüş yapan tıp doktorları, diş hekimleri ve veterinerlerin meslekleri ile ilgili tıbbi cihazların ithaline ilişkin olarak yurda dönmeden önce yapacakları talepleri duruma göre, Sağlık Bakanlığı ile Tarım Bakanlığının uygun görüşleri alınmak suretiyle Gümrük Müsteşarlığınca (Gümrükler Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.

Bedelsiz İthalat Kapsamında Yurda Getirilecek Olan Otomobiller İçin Mali Yükümlülükler Ve Oranları
Amortisman indirimi sonunda bulunan ve vergiye esas kıymetin tesbitinde aracın model yılındaki FOB kıymetiyle çarpılacak oranlar:

Yaş Oran Yaş Oran

0- %100 5- %41.76

1- %80 6- %35.49

2- %68 7- %30.17

3- %57.8 8- %25.64

4- %49.13 9- %21.79

10- %20

Navlun ve Sigorta :
Otomobilin Ağırlığı
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Otolar İçin
ABD ve Uzakdoğu Ülkelerinden Doğrudan Gelen Otolar İçin
AB ve EFTA Üyesi Ülkelerden Gelen Uzakdoğu Ülkeleri Menşeli Otolar İçin

1200 kg’a kadar
150 EURO
650$
300$ + 150 EURO

1201-1600kg’a kadar
200 EURO
700$
400$ + 200 EURO

1600 kg’dan fazla
230 EURO
800$
500$ + 230 EURO

Gümrükte Ödenecek Vergiler Ve Oranları
Özel Tüketim Vergisi:Aracın Cıf Değeri Üzerinden

Silindir Hacmi 1600 cc’yi geçmeyenler için % 37

“ “ 1600 cc’yi geçen fakat 2000 cc’yi geçmeyenler için % 60

“ “ 2000 cc’yi geçenler için % 84

oranlarında tahsil edilir.

KDV:CIF Değeri ve Özel Tüketim Vergisi Toplamının % 18’i oranında KDV tahsil edilir.

Örnek:CIF bedeli 10.000 EURO olan ve motor hacmi 1600 cc’yi geçen ancak 2000 cc’yi geçmeyen bir araç için ödenmesi gereken vergilerin hesaplanması aşağıda gösterilmiştir:

CIF Bedeli =10.000 EURO

Motor hacmi =1600cc üzeri (1800 cc)

Özel Tüketim Vergisi=CIF Bedeli x Özel Tüketim Vergisi Oranı
= 10.0000 x % 60 = 6.000 EURO=ÖTV

Katma Değer Vergisi =(CIF Bedeli + Özel Tüketim Vergisi) x KDV Oranı
=(10.000 + 6.000) x % 18
= 16.000 x % 18 = 2.880 EURO=KDV

Gümrükte Ödenecek Vergiler Toplamı= ÖTV+KDV
= 6.000+2.880=8.880 EURO